Stel je voor dat de miljarden bewoners in je buik bepalen of een peperduur medicijn wel of niet aanslaat. Het klinkt als sciencefiction, maar het is de realiteit waar oncologen nu wereldwijd mee geconfronteerd worden. Als je dacht dat darmflora alleen over je spijsvertering ging, dan heb je het mis.

Ik volg het medische nieuws in Nederland op de voet, en dit onderzoek — dat net de prestigieuze Bial-prijs heeft gewonnen — verandert alles aan hoe we naar kankertherapie kijken. Het verklaart eindelijk waarom die ene patiënt in het Amsterdam UMC wel herstelt, terwijl bij een ander de therapie nauwelijks iets doet.

Het leger in je darmen

Immuuntherapie is de grote doorbraak van de laatste jaren. In plaats van de tumor direct aan te vallen, traint het je eigen immuunsysteem om de kankercellen te herkennen en te vernietigen. Maar er is een nuance: je immuunsysteem heeft een bondgenoot nodig om wakker te worden.

Waarom je microbioom de doorslag geeft

  • De vonk in de motor: Specifieke bacteriën in je darmen fungeren als een soort 'aan-knop' voor je afweersysteem.
  • De vijand van de kuur: Het gebruik van antibiotica vlak voor of tijdens de therapie kan de 'goede' bacteriën wegvagen, waardoor de behandeling veel minder effectief wordt.
  • Resistentie doorbreken: Meer dan de helft van de patiënten reageert normaal gesproken niet op immuuntherapie; de darmflora lijkt de sleutel om dit te veranderen.

Wat ik zag in de data

Het onderzoek van Laurence Zitvogel en Guido Kroemer laat zien dat patiënten met een hoge diversiteit aan darmbacteriën een significant hogere overlevingskans hebben. Het is bijna alsof je darmen de 'brandstof' leveren voor de immuuntherapie. Zonder die specifieke bacteriën loopt de motor simpelweg vast.

In Nederland zijn we gewend om voor elk wissewasje een paracetamol te pakken, maar we zijn gelukkig terughoudend met antibiotica. Dit onderzoek bevestigt dat die voorzichtigheid levensreddend kan zijn. Een kuurtje voor een keelontsteking is plotseling niet meer zo onschuldig als je midden in een zwaar behandeltraject zit.

Zo help je je eigen behandeling

Je kunt je microbioom niet van de ene op de andere dag veranderen, maar je kunt het wel ondersteunen. Wat we nu leren is dat voeding en het vermijden van onnodige medicatie direct invloed hebben op hoe je lichaam reageert op ziekenhuisbehandelingen.

De wetenschap kijkt nu zelfs naar 'poeptransplantaties' om de darmflora van succesvolle patiënten over te zetten naar anderen. Dat klinkt misschien onsmakelijk, maar als het de kans op genezing verdubbelt, is het een kleine prijs.

De toekomst van oncologie

We gaan van een "one size fits all" benadering naar behandelingen die rekening houden met wat er in je darmen gebeurt. Het is een enorme sprong voorwaarts die waarschijnlijk net zo belangrijk wordt als de ontdekking van het DNA.

Let jij op je darmgezondheid door middel van voeding, of vind je dit soort onderzoeken nog te ver van je bed staan? Laat het weten in de reacties, ik ben benieuwd naar jullie ervaringen met voeding en herstel.