Vorig jaar hielden we allemaal even onze adem in toen er aanwijzingen waren voor leven op de verre waterwereld K2-18b. Een molecuul dat op aarde doorgaans alleen door plankton wordt geproduceerd, leek de 'smoking gun' te zijn. Maar de zoektocht naar een technologische beschaving op deze planeet heeft zojuist een ontnuchterende wending genomen.

Het raadsel van het oceaanmolecuul

Het begon allemaal met de ontdekking van dimethylsulfide (DMS) in de atmosfeer van K2-18b, een planeet op 124 lichtjaar afstand. Op onze eigen planeet komt dit stofje voort uit biologische processen. Ik merkte dat de wetenschappelijke wereld direct in rep en roer was: hadden we eindelijk buren gevonden?

Maar de werkelijkheid is, zoals vaker in de astronomie, weerbarstiger dan de hoop. Recente analyses suggereren dat de signalen die we aanzagen voor DMS, ook afkomstig kunnen zijn van andere, compleet levenloze gassen. De oceaanwereld is rijk aan water, maar dat betekent niet automatisch dat er iemand terugzwaait.

Radiostilte vanaf de waterwereld

Om de knoop door te hakken, hebben onderzoekers de zwaarste middelen ingezet: de Very Large Array in New Mexico en de MeerKAT-telescoop in Zuid-Afrika. Ze zochten naar radiosignalen die vergelijkbaar zijn met wat wij zelf de ruimte in sturen.

  • De zoektocht richtte zich op krachtige zenders, vergelijkbaar met de beroemde Arecibo-telescoop.
  • Er werd gezocht tijdens meerdere omlopen van de planeet om de kans op succes te maximaliseren.
  • Na het wegfilteren van aardse ruis bleef er precies niets over.

Waarom we nog niet moeten opgeven

Betekent dit dat K2-18b een dode wereld is? Absoluut niet. Er is een nuance die veel mensen over het hoofd zien. Zoals Michael Garrett van de Universiteit van Manchester opmerkt, zoeken we nu naar een heel specifieke naald in een gigantische hooiberg.

Denk er eens over na: een beschaving op een planeet die volledig uit water bestaat, bouwt waarschijnlijk geen radioantennes van staal en beton. Zonder droog land is de weg naar complexe technologie totaal anders dan hoe wij dat op aarde hebben aangepakt. Misschien gebruiken ze wel communicatiemiddelen die wij ons nog niet eens kunnen voorstellen.

De 'waterwereld' checklist

In mijn praktijk als wetenschapsvolger zie ik vaak dat we te veel vanuit ons eigen menselijke perspectief denken. Hier is waarom een gebrek aan radiosignalen niet alles zegt:

  • Intermitterende signalen: Misschien zenden ze slechts af en toe uit, net op de momenten dat wij niet keken.
  • Lage frequenties: Onder water werken lage frequenties veel beter; onze telescopen waren daar niet op afgesteld.
  • Richting: Misschien sturen ze hun signalen niet toevallig precies richting onze zon.

Het blijft een fascinerende gedachte: ergens daarbuiten is een wereld die bijna volledig uit water bestaat. Of er nu vissen zwemmen, bacteriën drijven of een stille beschaving leeft, we zijn nog lang niet klaar met K2-18b. Het herinnert ons eraan dat het universum zijn geheimen niet zomaar prijsgeeft.

Denk jij dat we ooit contact zullen maken met een wereld die zo anders is dan de onze, of zoeken we naar iets wat simpelweg niet bestaat in een oceaan? Laat het me weten in de reacties!