Het voelt bijna als een verslavende Netflix-serie: elke keer als er nieuwe namen of details uit de Epstein-files lekken, scrolt de hele wereld koortsachtig door de tijdlijn. Maar terwijl we klikken op de sappigste onthullingen, vergeten we dat dit geen entertainment is, maar een grimmige realiteit van ernstig misbruik.

Ik merkte onlangs hoe makkelijk we verstrikt raken in deze voyeuristische spiraal. In mijn praktijk zie ik vaak hoe de grens tussen "geïnformeerd blijven" en "sensatiezucht" vervaagt. Volgens seksuologe Joana Viterbo behandelen we dit trauma momenteel alsof het een aflevering van Big Brother is, en dat heeft diepe gevolgen voor zowel de slachtoffers als voor ons eigen brein.

De verborgen prijs van sensatiezucht

Het probleem met de huidige berichtgeving is niet alleen de hoeveelheid informatie, maar de manier waarop het wordt gepresenteerd. In plaats van een gerechtelijk onderzoek te volgen, worden we overspoeld met grafische beschrijvingen en privégegevens.

  • Retraumatisering: Voor slachtoffers van misbruik werken deze gedetailleerde verslagen als een trigger. Het brein keert direct terug naar een plek van onveiligheid.
  • De 'telenovela-val': Door de constante stroom aan "schokkende" details verliezen we de menselijkheid van de betrokkenen uit het oog.
  • Dopamine-kick: We zoeken vaak niet naar de waarheid, maar naar de volgende adrenalinekick van een nieuw schandaal.

Wanneer moet je stoppen met lezen?

Merk je dat je na het lezen van dit soort nieuws prikkelbaar bent of slecht slaapt? Dat is geen toeval. In de Nederlandse nuchtere cultuur denken we vaak dat we wel tegen een stootje kunnen, maar ons zenuwstelsel maakt geen onderscheid tussen een film en een waargebeurd trauma-verslag.

Let op deze signalen van je lichaam: Indien je last krijgt van spierspanning, hoofdpijn of een constant gevoel van onrust (hypervigilantie) na het checken van het nieuws, dan is je grens bereikt. Het is een teken dat je emotioneel verzadigd bent.

De vergeten kracht van preventie

In plaats van te focussen op de voyeuristische details van oude dossiers, kunnen we onze energie beter steken in preventie. Het is een ongemakkelijk gesprek aan de keukentafel, maar wel een essentieel gesprek. Wist je dat het merendeel van het misbruik plaatsvindt binnen de eigen vertrouwde omgeving? Door seksuele opvoeding niet langer als taboe te zien, bouwen we aan een veiligere toekomst.

Mijn advies: beperk je tot kwaliteitsjournalistiek zonder sensationele koppen. Vraag jezelf af: "Lees ik dit om iets te leren, of ben ik op zoek naar een shock-effect?"

Vind jij dat de media te ver gaan in het delen van elk grafisch detail over dit soort zaken, of heiligt het doel (de waarheid boven water krijgen) de middelen? Laat het weten in de reacties.