Je hebt net de kleine in je armen, de beschuit met muisjes staan op tafel en iedereen vraagt hoe het met de moeder gaat. Maar terwijl de wereld viert, voelen veel vaders in Nederland een beklemmende leegte die ze niet kunnen plaatsen. We praten er bijna nooit over, maar de cijfers liegen niet: postpartum depressie is geen exclusief vrouwelijk probleem.

Ik heb in mijn omgeving gemerkt dat mannen vaak denken dat ze "geen recht" hebben op sombere gevoelens, omdat de moeder de fysieke zware last heeft gedragen. Maar mentale gezondheid is geen wedstrijd waarbij de persoon die het meest lijdt, als enige hulp verdient. Het negeren van deze signalen heeft grote gevolgen voor het hele gezin.

Het probleem met de "bijrol" van de vader

In Nederland verwachten we tegenwoordig dat vaders overal bij zijn, van de pufcursus tot de bevalling zelf. Toch worden ze na de geboorte nog vaak behandeld als een soort assistent. Dit creëert een sociaal isolement dat gevaarlijk kan zijn. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 40 procent van de mensen niet eens weet dat mannen een depressie kunnen krijgen na de geboorte.

Zo herken je een depressie bij mannen (het is niet wat je denkt)

Bij vrouwen associëren we een depressie vaak met verdriet en tranen. Bij mannen ziet het er vaak compleet anders uit. In plaats van te huilen, vertonen vaders vaker deze symptomen:

  • Sociale terugtrekking: Zichzelf opsluiten in werk of hobby's om de realiteit thuis te ontvluchten.
  • Onverklaarbare prikkelbaarheid: Snel uitvallen tegen de partner of overgevoelig zijn voor kleine foutjes.
  • Risicovol gedrag: Meer drinken dan normaal of roekelozer rijden om de innerlijke spanning te dempen.
  • Lichamelijke klachten: Constante vermoeidheid, hoofdpijn of maagklachten waar geen medische oorzaak voor is.

Waarom praten alleen niet genoeg is

We horen vaak dat mannen "gewoon moeten praten". Maar in de Nederlandse nuchtere cultuur is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Onze zorgsystemen zijn nog steeds ingericht op de fysieke zorg voor de moeder, terwijl de mentale check-up voor de vader vaak ontbreekt. Het herkennen van het mechanisme achter deze somberheid is de eerste stap naar herstel.

Trouwens, er is een nuance: een depressie bij de vader heeft een directe impact op de ontwikkeling van het kind. Het is dus geen teken van zwakte om aan de bel te trekken, maar juist een daad van verantwoordelijkheid voor je gezin.

Een praktische tip voor vandaag

Ben je net vader geworden en voel je je "vlak"? Probeer de 5-minuten regel. Neem elke dag vijf minuten de tijd om eerlijk tegen jezelf te zeggen hoe je je voelt, zonder oordeel. Merk je dat de irritatie of de drang om te ontsnappen overheerst? Bespreek dit dan niet als een "probleem", maar als een feit met je huisarts of de verloskundige. Zij zijn er ook voor jou.

Herken jij dit gevoel van een 'grijze wolk' bij jezelf of je partner, of vinden we het nog steeds te ongemakkelijk om hierover te beginnen op kraamvisite?