Het lijkt bijna een paradox: we zijn meer verbonden dan ooit, maar de mentale gezondheid van jongvolwassenen holt achteruit. Een grootschalig internationaal onderzoek onder bijna een miljoen mensen laat zien dat in Portugal — en vele andere landen — de generatiekloof in welzijn groter is dan we dachten. Terwijl vijftigplussers floreert, zoekt de jeugd naar houvast.

De cijfers liegen niet

In de nieuwste Global Mind Health-index scoort de Portugese jeugd (18-34 jaar) schrikbarend lager dan de 55-plussers. Waar de oudere generatie in 70% van de tijd volledig productief en emotioneel stabiel is, bungelen jongeren rond een kritieke grens. Het is geen tijdelijke dip, maar een structureel probleem.

  • Portugal staat op plek 46 van de 84 onderzochte landen.
  • Jongeren scoren gemiddeld 40 punten, terwijl ouderen de 90 aantikken.
  • De kloof is het grootst in welvarende regio's, wat vragen oproept over onze moderne levensstijl.

De verborgen boosdoener: de smartphone-leeftijd

Iets wat mij opviel in de data, is de leeftijd waarop jongeren hun eerste smartphone kregen. In Portugal ligt die gemiddeld tussen de 12 en 13 jaar. Uit het onderzoek blijkt een direct verband tussen vroege toegang tot smartphones en een toename van agressie en depressieve gevoelens op volwassen leeftijd. Het is alsof we een krachtig instrument in handen krijgen voordat ons mentale 'besturingssysteem' is geüpdatet.

Is voeding de redding?

Interessant genoeg doen de Portugezen het op één vlak beter dan de rest: ze eten minder ultrabewerkt voedsel (UPF). Hoewel frisdrank en voorverpakte snacks wereldwijd voor 15 tot 30% bijdragen aan mentale achteruitgang, houden de Portugezen nog vast aan hun culinaire tradities. Maar er is een nuance: de jongste generatie begint deze gezonde gewoonte helaas langzaam te verliezen.

Wat we kunnen kopiëren van de Zuid-Europeanen

Ondanks de sombere cijfers is er een lichtpuntje waar wij in Noord-Europa van kunnen leren: de familieband. Portugal staat in de top 20 van landen met de sterkste sociale cohesie binnen het gezin. Dit werkt als een natuurlijk schild tegen depressie.

De praktische take-away: Wil je direct je mentale weerbaarheid verhogen? Focus minder op digitale interactie en meer op fysieke familiemomenten. Het klinkt ouderwets, maar de data bewijst dat het werkt als een medicijn zonder bijwerkingen.

Herken jij dit in je eigen omgeving? Hebben de jongeren die jij kent het zwaarder dan hun ouders op die leeftijd, of valt het volgens jou wel mee?