Stel je een roofdier voor dat langer is dan een stadsbus, met een gigantisch zeil op zijn rug en kaken als een krokodil. Jarenlang dachten we dat deze kolos, de Spinosaurus, als een soort prehistorische haai door het water schoot. Maar een nieuwe vondst in de woestijn van Niger zet dit hele beeld op zijn kop.

Ik heb veel paleontologische discussies voorbij zien komen, maar deze voelt als een definitieve klap. Onderzoekers hebben namelijk resten gevonden van een nieuwe soort, de Spinosaurus mirabilis, op een plek die destijds honderden kilometers landinwaarts lag. Dit verandert alles aan hoe we naar deze "monsters" kijken.

De mythe van de dino-duikboot

In documentaires zoals Walking with Dinosaurs werd de Spinosaurus vaak neergezet als een behendige onderwaterjager. Maar laten we eerlijk zijn: probeer maar eens stabiel te blijven in het water met een enorm zeil op je rug. Dat werkt ongeveer hetzelfde als een surfplank die rechtop in de wind staat; je wiebelt aan alle kanten.

Uit de nieuwe gegevens blijkt dat dit dier fysiek simpelweg niet gebouwd was om diep te duiken of snel te zwemmen. In plaats daarvan moeten we hem zien als een "megareiger".

  • Lange kaken: Perfect om vissen uit het water te grijpen zonder zelf kopje onder te gaan.
  • Grote poten: Ideaal om stabiel door de modder van rivieroevers te waden.
  • Het pronkstuk: Een schedelkam van wel 50 centimeter hoog (inclusief de hoornlaag).

Waarom dat enorme zeil en die kam?

Je vraagt je misschien af waarom een dier zulke onhandige versieringen zou hebben. In mijn ervaring met biologie zie je dit vaak bij dieren die in open gebieden leven, zoals vennen en rivieroevers. Daar kun je kilometers ver kijken.

De onderzoekers geloven dat de felle kleuren op de kam en het zeil een simpel doel hadden: communicatie. Het was de prehistorische versie van een neonbord dat zei: "Ik ben hier, ik ben gezond en dit is mijn territorium." Net zoals een reiger in onze eigen Nederlandse polders onverstoord langs de waterkant staat, deed de Spinosaurus dat 95 miljoen jaar geleden ook.

Een handige vergelijking

Denk aan de Spinosaurus als de Blauwe Reiger die je bij de lokale vijver ziet vissen, maar dan eentje van 14 meter lang die je binnen drie seconden zou verslinden. Hij zwemt niet achter de vis aan; hij wacht tot de vis naar hem toe komt.

Wat dit betekent voor de wetenschap

Het feit dat deze fossielen ver van de kust zijn gevonden, is het definitieve bewijs. Er zijn geen walvis-achtige roofdieren van meer dan 1000 kilo die in zoetwaterrivieren leven; zelfs de orka waagt zich daar niet aan. De Spinosaurus was een landdier dat simpelweg heel natte voeten kreeg.

De discussie lijkt hiermee beslecht, maar de fascinatie groeit alleen maar. Want hoe overleefde zo’n gigantisch dier diep in het binnenland met zo’n specifiek dieet?

Denk jij dat we dinosauriërs in films te vaak als actiehelden neerzetten in plaats van als echte dieren? Ik ben benieuwd naar jouw mening in de reacties!