De meeste nachten zien we slechts een eenzame ster of een vage stip, maar deze week gebeurt er iets dat zelfs doorgewinterde astronomen even stil krijgt. Bijna alle planeten van ons zonnestelsel verzamelen zich op één lijn, een zeldzame planetaire parade die je vanuit je eigen achtertuin kunt zien. Als je dit mist, moet je waarschijnlijk weer jaren wachten op de volgende kans.

Een kosmische file in de achtertuin

In mijn ervaring als wetenschapsredacteur zie ik vaker berichten over sterrenovergangen, maar dit is anders. Het gaat hier niet om een vage voorspelling, maar om een letterlijke optocht van zes planeten. Op Mars na — die verstopt zit aan de andere kant van de zon — doen ze allemaal mee.

Waarom dit zo bijzonder is? Denk aan de planeten als hardlopers op een atletiekbaan. Mercurius flitst er in 88 dagen omheen, terwijl Neptunus er 165 jaar over doet. Dat ze nu toevallig allemaal aan dezelfde kant van de zon staan, is pure geometrische mazzel. Vanuit de ruimte gezien lijken ze verspreid, maar vanuit ons perspectief in Nederland en België vormen ze een strakke lichtketting langs de ecliptica.

Hoe je de parade spot

Je hoeft geen dure apparatuur te hebben om mee te genieten, maar je moet wel weten waar je kijkt. Hier is het stappenplan voor de avond van 28 februari en 1 maart:

  • Zoek het westen op: Zorg voor een plek met vrij uitzicht op de horizon (geen hoge gebouwen of bomen).
  • Timing is alles: Je hebt minder dan een uur de tijd nadat de zon onder is. Mercurius zakt namelijk razendsnel achter de horizon aan.
  • De volgorde: Vlak boven de horizon zie je Mercurius en de felle Venus. Daarboven vind je Saturnus, Neptunus, Uranus en uiteindelijk de heldere Jupiter, die vlakbij de maan staat.

Heb je een kijker nodig?

Er is een nuance die veel mensen vergeten. Terwijl Venus en Jupiter zo fel zijn dat je ze zelfs in een lichtvervuilde stad als Utrecht of Antwerpen kunt zien, heb je voor de 'verre buren' wat hulp nodig. Venus, Mercurius, Saturnus en Jupiter zijn zichtbaar met het blote oog. Voor Uranus heb je een goede verrekijker nodig, en voor Neptunus is een telescoop een must.

De ultieme tip: Gebruik een gratis app zoals Stellarium of SkyView op je telefoon. Richt je scherm op de hemel en de app tekent de lijnen voor je uit. Zo weet je zeker dat je niet per ongeluk naar een satelliet van Elon Musk zit te kijken.

Het blijft fascinerend hoe klein we eigenlijk zijn als we zulke enorme werelden op een rij zien staan. Ga jij vanavond naar buiten om deze planetenrij te spotten, of hoop je dat de Nederlandse bewolking voor één keer meewerkt?