Iedereen kent het beeld van de ochtendspits op station Utrecht Centraal: duizenden mensen met een dampende kartonnen beker in hun hand. Het voelt onschuldig, bijna gezellig, maar de werkelijkheid in die beker is minder rooskleurig. Nieuw onderzoek toont aan dat je bij elke slok onbewust duizenden deeltjes plastic naar binnen werkt, vooral als je drankje goed heet is.

Het onzichtbare laagje in je 'papieren' beker

Veel mensen denken dat ze goed bezig zijn door voor papier te kiezen in plaats van plastic. Maar hier zit de addertje onder het gras: puur papier kan niet tegen vloeistof. In mijn eigen zoektocht naar een gezondere routine ontdekte ik dat bijna elke kartonnen beker aan de binnenkant is bekleed met een onzichtbaar laagje polyethyleen (PE).

Dit laagje zorgt ervoor dat je beker niet uit elkaar valt, maar het heeft een keerzijde. Onderzoekers ontdekten dat dit plastic bij blootstelling aan hitte massaal microplastics loslaat. Hoe heter je latte, hoe meer deeltjes er in je koffie zweven.

Waarom temperatuur alles bepalet

Het is geen kwestie van "misschien", maar van chemie. Uit de nieuwste studies blijkt dat de afgifte van microplastics exponentieel stijgt zodra de watertemperatuur omhoog gaat. Dit is wat je moet weten:

  • Volledig plastic bekers zijn de grootste boosdoeners, zelfs bij koude dranken, door hun ruwe oppervlak.
  • Gecoate papieren bekers lijken veilig, totdat je er kokend water voor thee of hete koffie in giet.
  • De textuur van de binnenwand bepaalt hoeveel deeltjes er "afschuren" en in je bloedbaan terechtkomen.

De simpele spertip: de "scheurtest"

Wil je weten of jouw favoriete koffietentje in de buurt echt duurzaam is? Er is een kleine truc die ik altijd gebruik. Scheur de bovenrand van je lege beker een klein stukje in. Zie je een dun, glanzend vliesje dat loskomt van het karton? Dat is het plastic dat zojuist in je koffie heeft liggen weken.

De meest effectieve oplossing is verrassend simpel: neem je eigen roestvrijstalen of glazen beker mee. In veel Nederlandse koffieketens krijg je tegenwoordig zelfs 25 tot 50 cent korting als je je eigen "reusable" beker meeneemt. Zo bespaar je geld én je gezondheid.

Zijn bioplastics de redding?

Er zijn alternatieven, zoals bekers met een PLA-coating (gemaakt van maïszetmeel). Hoewel dit beter klinkt, is de impact op de lange termijn nog niet volledig in kaart gebracht. De veiligste keuze blijft materiaal dat geen barrière van polymeer nodig heeft.

Heb jij al een vaste herbruikbare beker in je tas zitten, of vergeet je hem ook negen van de tien keer thuis bij de voordeur?