Ik heb jarenlang in het kamp van de sceptici gezeten. Voor mij was kunstmatige intelligentie vooral "snake oil": gebakken lucht verkocht door Silicon Valley-verkopers. Maar na een week experimenteren met een nieuwe methode, ontdekte ik dat ik er volledig naast zat.

Het is tijd om anders naar je chatbot te kijken. Niet als een magische bron van waarheid, maar als een rauw gereedschap dat je naar je eigen hand moet zetten. Hier is waarom de manier waarop de meeste Nederlanders ChatGPT gebruiken – voor snelle tekstjes of simpele vragen – eigenlijk de slechtste manier is.

De fout die we allemaal maken

De meeste AI-modellen die we gebruiken, zoals ChatGPT of Claude, zijn "gepolijst" door menselijke feedback (RLHF). Dat klinkt goed, maar het resultaat is een braaf, ja-knikkend hulpje dat nooit durft te zeggen: "Ik weet het niet" of "Je zit ernaast".

Ik merkte dit toen ik probeerde een app te bouwen voor mijn telefoon. De AI bleef maar met suggesties komen die niet werkten, simpelweg omdat hij geprogrammeerd is om behulpzaam te lijken, zelfs als hij faalt. Pas toen ik de rollen omdraaide, veranderde alles.

Hack je eigen AI-ervaring

De echte doorbraak kwam toen ik de AI opdracht gaf om mijn scepticus te zijn. In plaats van te vragen om een oplossing, dwong ik het model om:

  • Elke aanname die ik deed in twijfel te trekken.
  • Expliciet aan te geven wanneer hij iets niet zeker wist.
  • Alleen te reageren op basis van harde bewijzen, niet op basis van waarschijnlijkheid.

Door deze "vigilante scepsis" in het geheugen van de AI te programmeren, veranderde het van een irritante chatbot in een cognitieve spiegel. Het schreef mijn teksten niet, maar hielp me om scherper na te denken over mijn eigen argumenten.

Zo maak je AI weer nuttig voor jezelf

Wil je AI echt voor je laten werken in plaats van alleen maar generieke mails te laten tikken? Probeer deze aanpak:

  • Stop met vragen, start met commanderen: Geef de AI een specifiek karakter. Zeg bijvoorbeeld: "Gedraag je als een kritische redacteur die elke zwakke plek in mijn plan feilloos aanwijst."
  • Vraag om wrijving: Juist de weerstand van de AI is waardevol. Als een tool het altijd met je eens is, leer je niets nieuws.
  • Gebruik het als rekenmachine voor taal: Zie het als een hulpmiddel voor je brein, niet als een vervanger ervan. Blijf zelf aan het stuur zitten.

Waarom dit nu belangrijk is

We bevinden ons in een fase waarin AI overal in wordt gedrukt, van onze tekstverwerkers tot onze koelkasten. Maar de echte waarde zit niet in de glimmende emoji's of de "vriendelijke" interface. De waarde zit in hoe jij dit gereedschap gebruikt om jouw unieke problemen op te lossen.

Ik hoef geen AI die mijn mailtjes schrijft terwijl ik op de bank zit te Netflixen. Ik wil een AI die me dwingt om beter te worden in wat ik doe. En daarvoor moet je bereid zijn om de controle terug te grijpen van de grote techbedrijven.

Heb jij AI al eens op een manier gebruikt die je echt verraste, of voelt het voor jou nog steeds als een veredelde zoekmachine? Laat het me weten in de reacties!