Stel je voor dat je met een druk op de knop, ergens ter wereld, het kunt laten sneeuwen op een specifieke bergtop. Terwijl een groot deel van de wereld kampt met een dreigend watertekort, claimt een Amerikaanse start-up dat ze de natuur een handje kunnen helpen zonder chemicaliën te gebruiken. Maar werkt het echt, of is het een dure gok?

Het einde van de ouderwetse zilverjodide?

In veel landen, van de Verenigde Arabische Emiraten tot aan de VS, wordt al decennia aan cloud seeding gedaan. Meestal vliegen er vliegtuigen door de wolken om zilverjodide te sproeien, een stof waar waterdruppels zich aan hechten. Maar daar zit een nadeel aan: mensen maken zich zorgen over de chemicaliën en complottheorieën over 'chemtrails' schieten als paddenstoelen uit de grond.

In Utah pakt het bedrijf Rain Enhancement Technologies het anders aan. Zij gebruiken geen vliegtuigen en geen giftige stoffen, maar elektriciteit. Het principe is verrassend simpel:

  • Ze plaatsen twee masten van 8 meter hoog met een spiraaldraad.
  • Er wordt 10.000 volt door de draad gejaagd.
  • Natuurlijke deeltjes in de lucht, zoals stof en zout, worden statisch geladen (net zoals je sokken op een tapijt).
  • De wind voert deze geladen deeltjes omhoog, recht de wolken in.

De wetenschap achter de 'statische wolk'

In een normale wolk botsen waterdruppels tegen elkaar aan, maar ze blijven lang niet altijd plakken. Als ze te klein blijven, vallen ze niet naar beneden en verdampen ze uiteindelijk weer. Door de deeltjes in de wolk negatief te laden, ontstaat er een soort magnetische aantrekkingskracht tussen de druppels.

De druppels klonteren sneller samen, worden zwaarder en vallen uiteindelijk als sneeuw of regen op de grond. Tijdens een recente test in de bergen van Utah claimde het bedrijf dat er 20% meer sneeuw viel dan verwacht. Dat zijn geen kleine beetjes; we hebben het over centimeters extra sneeuwdek die cruciaal zijn voor de watervoorraad in de zomer.

Is het bewezen of toeval?

Hoewel de cijfers indrukwekkend klinken, zijn meteorologen nog sceptisch. Het weer is namelijk extreem grillig. "Het is interessant dat ze effect zien, maar sneeuwval is zo variabel dat het ook puur toeval kan zijn," waarschuwen experts van het Imperial College London. Het verschil van 9 centimeter sneeuw tussen twee nabijgelegen bergketens kan simpelweg door een lokale windvlaag komen.

Toch is er hoop. Eerder onderzoek bij de Shetlandeilanden liet al zien dat geïoniseerde lucht (toen door radioactiviteit van oude kernproeven) de regenval inderdaad met 24% deed toenemen. De techniek staat dus niet volledig op losse schroeven.

Wat dit voor ons betekent

We gaan een tijdperk in dat de Verenigde Naties omschrijven als 'water-faillissement'. Of je nu in de droge bergen van Utah woont of in de Nederlandse landbouwgebieden waar de grondwaterstanden steeds vaker een probleem vormen: watermanagement wordt de belangrijkste technologie van deze eeuw.

Het idee dat we de kraan boven ons hoofd kunnen openzetten met een simpele schakelaar is even fascinerend als angstaanjagend. Want als wij de regen naar onze bergen trekken, steelt dat dan geen water van de buren verderop?

Zou jij het accepteren als de overheid de wolken boven jouw regio elektrisch gaat laden voor een betere oogst, of voelt dat te veel als knoeien met de natuur? Laat het weten in de reacties.