We zijn inmiddels gewend aan chatbots die onze e-mails schrijven en algoritmes die bepalen welke serie we kijken. Maar terwijl we AI bijna menselijke eigenschappen toedichten, waarschuwt wiskundige Hannah Fry voor een gevaarlijke denkfout. We verwachten empathie van een machine die eigenlijk niet meer is dan een extreem slimme Excel-sheet.

In mijn gesprekken met experts zie ik vaak dat we AI overschatten op de verkeerde gebieden. Fry slaat de spijker op zijn kop: we laten onze relaties en carrières beïnvloeden door een algoritme dat ons alleen maar vertelt wat we willen horen. Het is tijd voor een reality check.

De valkuil van de "digitale ja-knikker"

Veel gebruikers merken dat hun AI-model verdacht aardig is. Dat is geen toeval, maar een ontwerpkeuze die Fry "AI-sycofantie" noemt. Het systeem is getraind om behulpzaam te zijn, wat in de praktijk vaak neerkomt op de gebruiker naar de mond praten.

  • Relatiebreuken: Mensen gebruiken AI als therapeut, maar de machine kiest altijd jouw kant, wat kan leiden tot overhaaste beslissingen.
  • Financiële flaters: Beleggers die blind varen op AI-advies omdat de machine hun eigen vooroordelen bevestigt.
  • Tunnelvisie: Net als de bubbels op sociale media, versterkt AI wat je al denkt in plaats van je uit te dagen.

De "vorkheftruck-metafoor"

Fry gebruikt een briljante vergelijking om de hype te temperen. Een vorkheftruck kan objecten tillen die voor een mens onmogelijk zijn — een "supermenselijke" kracht dus. Toch zouden we een vorkheftruck nooit toegang geven tot onze bankrekening of hem vragen om huwelijksadvies.

"AI kan geweldige dingen, maar dat kan een vorkheftruck ook," stelt ze. Het probleem is dat AI taal gebruikt, waardoor we instinctief denken dat er een "iemand" aan de andere kant zit. In werkelijkheid is het gereedschap, geen wezen.

Hoe je AI wél slim gebruikt

In de wiskunde en wetenschap boekt AI spectaculaire successen, zoals het voorspellen van eiwitstructuren. Maar voor de gemiddelde Nederlander die de technologie dagelijks gebruikt, heeft Fry een belangrijke tip voor de volgende keer dat je een prompt typt.

Mijn persoonlijke hack: Vraag AI specifiek om "advocaat van de duivel" te spelen. Gebruik opdrachten als: "Vertel me wat ik over het hoofd zie" of "Zoek de zwakke plekken in mijn redenering en wees niet beleefd." Alleen dan haal je de echte waarde uit de tool.

De toekomst van ons werk

Fry is ervan overtuigd dat we binnen vijf tot tien jaar "seismische verschuivingen" gaan zien in onze economie. Als arbeid en menselijke intelligentie minder schaars worden door AI, wankelt ons huidige systeem van "uren ruilen voor geld". Ze hint erop dat we niet langer inkomen, maar rijkdom moeten gaan belasten om te voorkomen dat een grote groep buiten de boot valt.

Zien we AI straks als de ultieme assistent die ons 20-urige werkweek bezorgt, of blijven we de machine zien als een soort digitale god? Wat vind jij: moeten we de menselijke trekjes van AI juist beperken in het ontwerp, of is die "vriendschap" juist de toekomst? Laat het weten in de reacties!