Stel je voor dat je een onzichtbaar deeltje inademt en langzaam de controle over je eigen lichaam verliest. Dit scenario uit de serie The Last of Us bezorgt miljoenen mensen kippenvel, maar de werkelijkheid is nog veel vreemder dan fictie. Terwijl Hollywood ons bang maakt voor een schimmel-apocalyps, zien we iets over het hoofd dat veel spectaculairder is.

Het probleem met de Cordyceps-obsessie

In films zoals Cold Storage of series op HBO zien we altijd hetzelfde trucje: de Cordyceps-schimmel die mensen overneemt. In de natuur bestaat dit echt bij insecten, waarbij de schimmel de spieren overneemt en het slachtoffer dwingt naar een hoog punt te klimmen voordat het hoofd letterlijk openbarst.

Hier is de nuance: deze schimmels kunnen helemaal niet overleven in de hitte van een menselijk lichaam. We maken ons druk om een scenario dat biologisch gezien bijna onmogelijk is, terwijl we de echte "superkrachten" van de schimmelwereld negeren.

Drie bizarre feiten die indrukwekkender zijn dan horrorfilms

  • De grootste bewoner op aarde: Niet de blauwe vinvis, maar een schimmel in Oregon is het grootste organisme ter wereld. Deze beslaat bijna 10 vierkante kilometer aan ondergronds netwerk.
  • Extreem veel seksuele diversiteit: De gewone splitfungus heeft maar liefst 23.000 verschillende paringstypen (geslachten). Dat maakt de menselijke biologie plotseling heel simpel.
  • De eerste ingenieurs: Miljoenen jaren voordat de eerste planten op het land verschenen, waren schimmels al bezig met het maken van vruchtbare bodem. Zonder hen was Nederland nu waarschijnlijk een kale rotswoestijn.

Kijk eens anders naar je tuin

In mijn praktijk als natuurliefhebber merk ik dat we schimmels vaak associëren met bederf of gevaar. Maar wist je dat 90% van de planten in je tuin direct afhankelijk is van schimmels? Ze fungeren als een soort internet onder de grond waarlangs bomen voedingsstoffen uitwisselen. Zonder schimmels geen bos, geen bier en geen brood.

De echte dreiging (en kansen)

In plaats van te griezelen bij sciencefiction, kunnen we beter naar de realiteit kijken. Er bestaan schimmels die radioactiviteit "eten" en varianten die plastic afbreken in de oceaan. De echte uitdaging zit in ons klimaat: door de opwarming van de aarde passen schimmels zich aan, wat onze landbouwgewassen kan bedreigen. Dat is een scenario dat we wél serieus moeten nemen.

Wat vind jij: moeten we stoppen met schimmels als monsters te zien en ze gaan gebruiken om onze milieuproblemen op te lossen?