Stel je voor dat je door de drukke straten van Manhattan loopt en beseft dat zich direct onder je voeten, nog onder de metrolijnen, een verborgen wit gebergte bevindt. Het gaat niet om beton of staal, maar om oesterschelpen zo groot als een herenschoen. Toen ik voor het eerst las over de oestergeschiedenis van de stad, keek ik heel anders naar de kade bij de haven.
De meeste mensen kennen New York als de "Big Apple", maar historisch gezien was het de "Big Oyster". Het water was ooit zo rijk aan leven dat de eerste Europeanen hun ogen niet konden geloven. Vandaag de dag proberen we de natuur te herstellen, maar we zijn compleet vergeten hoe extreem de schaal van deze overvloed vroeger was.
De verborgen schat onder de metrotunnels
Terwijl bouwvakkers in New York graven voor nieuwe metrolijnen of wolkenkrabbers, stuiten ze nog steeds op enorme witte hopen. Dit zijn geen natuurlijke rotsformaties, maar zogenaamde shell middens: gigantische afvalbergen van oesterschelpen die door de oorspronkelijke bewoners, de Lenape, zijn achtergelaten.
- Oesters zo groot als voeten: In de 17e eeuw waren exemplaren van 30 centimeter geen uitzondering.
- Natuurlijke waterfilters: De oesterbanken hielden de haven kristalhelder, lang voordat de industrie alles vervuilde.
- Eetbare architectuur: Hele wijken zijn letterlijk gebouwd op de verpulverde resten van deze maaltijden.
Van natuurparadijs naar betonnen jungle
Het boek The Big Oyster van Mark Kurlansky laat zien dat de evolutie van een stad niet alleen over gebouwen gaat, maar over wat we consumeren. Het is een fascinerend en soms pijnlijk perspectief: we hebben een ecosysteem letterlijk opgegeten om plaats te maken voor de moderne wereld. In Nederland zien we iets soortgelijks met de vroegere mosselbanken in de Waddenzee; we realiseren ons pas wat we hadden als het bijna weg is.
Mijn tip: De volgende keer dat je in een restaurant een oester bestelt, bedenk dan dat dit hapje ooit de fundering was van een hele wereldstad. Het is meer dan een delicatesse; het is een stukje levende geschiedenis.
Wat vind jij? Moeten we proberen de wilde oesterbanken in onze eigen wateren volledig te herstellen, ook als dat betekent dat we minder ruimte hebben voor scheepvaart? Laat het weten in de reacties!
