Stel je voor dat twee gigantische sterrenstelsels met een rotgang op elkaar botsen. Het resultaat is geen stille explosie, maar een kosmische straal die zo fel is dat onze telescopen op aarde er direct door werden verblind. Wetenschappers hebben zojuist de verste en krachtigste "microgolf-laser" ooit gemeten, en het vertelt ons iets spannends over het ontstaan van ons universum.

Een kosmisch toeval van 5 miljard jaar oud

Ik volg het ruimteonderzoek al jaren, maar dit nieuws uit Zuid-Afrika is van een andere orde. Onderzoekers van de University of Pretoria ontdekten een signaal dat 8 miljard lichtjaar heeft gereisd om ons te bereiken. Het gaat om een zogenaamde "megamaser" — een natuurlijke laser die ontstaat wanneer gaswolken in botsende sterrenstelsels worden samengeperst.

Wat deze vondst echt bizar maakt, is dat we een "kosmisch vergrootglas" gebruikten om het te zien. Een ander zwaar sterrenstelsel stond precies op de juiste plek om het licht van deze megamaser te versterken, een fenomeen dat we gravitational lensing noemen.

Hoe werkt een laser in de ruimte?

Het klinkt als sciencefiction, maar de natuur doet dit helemaal zelf. Hier is hoe die enorme straal ontstaat:

  • De botsing: Twee sterrenstelsels knallen op elkaar, waardoor gas en stof onder enorme druk komen te staan.
  • De vonk: Er ontstaan massaal nieuwe sterren die infrarood licht uitstralen.
  • De kettingreactie: Dit licht raakt hydroxyl-ionen (waterstof en zuurstof), die vervolgens een superstrakke, gefocuste straal van microgolven uitzenden.

De kracht van deze straal is 100.000 keer de lichtsterkte van de zon, maar dan samengeperst in een piepklein deel van het radiospectrum. Daarom noemen astronomen dit exemplaar nu al een "Gigamaser".

Waarom dit belangrijk is voor ons

Je vraagt je misschien af: "Wat heb ik aan een laser aan de andere kant van het heelal?" Meer dan je denkt. Deze signalen zijn de enige manier waarop we precies kunnen zien hoe de eerste generaties sterrenstelsels in elkaar overvloeiden. Het is alsof we een live-verslag krijgen van de geboorte van de kosmos.

Bovendien bewijst dit dat onze technologie, zoals de MeerKAT-telescoop, nu gevoelig genoeg is om deze zeldzame gebeurtenissen op te pikken. In de toekomst kunnen we hiermee zelfs de allereerste sterren die ooit zijn gaan branden in kaart brengen.

Wat nu?

Dit record is waarschijnlijk van korte duur. In Zuid-Afrika wordt momenteel gebouwd aan de Square Kilometre Array, een telescoop die nóg dieper het verleden in kan kijken. We staan aan de vooravond van een compleet nieuwe kaart van ons universum.

Vind jij het een geruststellend idee dat we dit soort kosmische fenomenen kunnen meten, of maakt de enorme schaal van het heelal je juist een beetje ongemakkelijk? Laat het me weten in de reacties!