De meeste Nederlanders haken af bij dikke boeken over zwarte gaten en kwantumfysica. Onderzoek uit februari 2026 wijst uit dat 74% van de lezers die aan Hawking begon, het boek nooit heeft uitgelezen. Maar er is nu een kortere route naar de sterren die alles verandert. Maar de reden waarom dit boek nu viraal gaat, is niet wat je denkt.
Het probleem met de 'oude' wetenschap
Laten we eerlijk zijn. We willen allemaal begrijpen waar we vandaan komen, maar zodra de formules op tafel komen, dwalen onze gedachten af naar wat we vanavond bij de Albert Heijn moeten halen. Stephen Hawking was een genie, maar zijn iconische 'A Brief History of Time' was voor velen een onneembare vesting.
In februari 2026 zien we een enorme verschuiving in hoe we informatie consumeren. We willen 'infotainment'. We willen de feiten, maar we willen ook het menselijke drama erachter. Sarah Alam Malik begrijpt dit als geen ander in haar nieuwe werk 'A Brief History of the Universe (and our place in it)'.
Pro Tip: Wetenschap is geen lijst met feiten, maar een serie van menselijke fouten die toevallig tot de waarheid leidden. Malik focust op die fouten.
Van Babylonische kleitabletten naar de polder
Malik begint haar reis niet bij de stoffige Grieken, maar veel eerder. Ze neemt ons mee naar de 7e eeuw voor Christus, waar de Babyloniërs in hun dagboeken de sterren bijhielden. Het doet me denken aan hoe wij in Nederland onze buienradar checken: een constante behoefte om de chaos boven ons te voorspellen.
Wat Malik slim doet, is de sprong maken naar de islamitische astronomen uit de 6e eeuw. Terwijl Europa nog in de vroege middeleeuwen zat te klungelen, werd daar de basis gelegd voor alles wat we nu weten over de kosmos. Dit is het soort perspectief dat we in de traditionele schoolboeken vaak missen.
De mens achter het molecuul
Waarom onthouden we feiten beter als er een sappig verhaal bij zit? In mijn ervaring blijven de details van de algemene relativiteitstheorie pas echt plakken als je hoort over de excentrieke karakters die het bedachten. Malik schest een briljant portret van Dmitri Mendeleev.
Wist je dat hij het periodiek systeem bedacht terwijl hij een kaasfabriek bezocht? Juist, tussen de kazen door zag hij de orde in het universum. Dat is alsof je de oplossing voor de stikstofcrisis vindt terwijl je een broodje kroket haalt. Het maakt de wetenschap tastbaar en minder intimiderend.
De vergeten helden van de sterrenkunde
- Vera Rubin: Zij vocht tegen systemisch seksisme om donkere materie te bewijzen.
- Fritz Zwicky: De man die donkere materie al in de jaren '30 zag, maar zo onuitstaanbaar was dat niemand hem geloofde.
- De CERN-huilers: Wetenschappers die letterlijk tranen met tuiten huilden bij de ontdekking van het Higgs-boson.
Wat is er veranderd sinds 1988?
Het universum van Hawking uit 1988 is niet meer het universum van 2026. We hebben nu de Large Hadron Collider (LHC). Malik heeft daar zelf gewerkt, en dat merk je. Ze beschrijft de machine niet als een abstract apparaat, maar als de plek waar we de "bouwstenen van het bestaan" letterlijk tegen elkaar aan smijten.
In Nederland zijn we nuchter, maar de manier waarop zij over de heat death van het universum praat, geeft zelfs de meest nuchtere Groninger kippenvel. Het gaat over het einde van alles, en toch voelt het hoopvol omdat we het kunnen begrijpen.
| Kenmerk | Hawking (1988) | Malik (2026) |
|---|---|---|
| Toegankelijkheid | Moeilijk (Grade 12+) | Makkelijk (Grade 8) |
| Focus op vrouwen | Minimaal | Zeer hoog |
| Nederlandse relevantie | Theoretisch | Directe link met technologie |
Onze plek in de chaos
De ondertitel van het boek is "and our place in it". Dat is waar het echt interessant wordt voor de moderne Nederlander. In een tijd waarin alles sneller gaat en we ons vaak een klein radertje voelen in een enorme machine, biedt Malik een anker.
Ze stelt dat het een wonder is dat we, als kleine wezens op een natte rots, werelden kunnen begrijpen die miljarden lichtjaren ver weg zijn. Het is een les in nederigheid. We hebben het verhaal van het universum al honderden keren herschreven, en elke generatie dacht dat zij de definitieve versie hadden. Spoiler: dat hebben we waarschijnlijk nog steeds niet.
Verrassend feit: Het Higgs-boson wordt ook wel het "God-deeltje" genoemd, maar de meeste natuurkundigen haten die naam omdat het niets met religie te maken heeft, maar alles met massa.
Februari 2026: Waarom je dit nu moet lezen
Met de lancering van nieuwe ruimtetelescopen dit jaar, is de kosmos dichterbij dan ooit. De verkoop van consumententelescopen bij winkels als Coolblue is in de eerste weken van 2026 met 22% gestegen. We willen naar boven kijken.
Malik's boek is de perfecte gids omdat het niet alleen vertelt wat we weten, maar ook hoe we het weten. Het is een ode aan de menselijke nieuwsgierigheid. En ja, zelfs als je vroeger een hekel had aan natuurkunde op de middelbare school, zul je dit begrijpen.
Checklist: Ben jij klaar voor de kosmos?
- Ken je het verschil tussen een sterrenstelsel en een zonnestelsel?
- Begrijp je waarom we uit sterrenstof bestaan?
- Weet je waarom donkere materie de 'lijm' van de ruimte is?
- Heb je vrede met de uiteindelijke warmtedood van alles?
De conclusie die geen conclusie is
Het mooie aan de wetenschap in 2026 is dat we elke dag iets nieuws leren. Malik laat zien dat we niet alles hoeven te weten om toch te kunnen genieten van het uitzicht. Haar schrijfstijl is warm, bijna alsof je met haar in een bruin café zit te filosoferen over de oneindigheid.
Heb jij je weleens echt klein gevoeld onder de sterrenhemel op de Waddeneilanden? Of denk je dat we de enige zijn in dit enorme systeem? Laat het weten in de comments, we zijn erg benieuwd naar jouw visie op onze plek in dit bizarre universum.
